İSTANBUL / TEKHA
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından düzenlenen Türkiye-Kuzey Makedonya İş Forumu, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun katılımıyla gerçekleştirildi. İstanbul’da bir otelde düzenlenen iş forumuna Bakan Bolat ve Bakan Uraloğlu’nun yanı sıra Kuzey Makedonya Başbakanı Prof. Dr. Hristijan Mickoski, Kuzey Makedonya Birinci Başbakan Yardımcısı ve Avrupa İşleri Bakanı Bekim Sali, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanı Prof. Dr. Timcho Mucunski, DEİK Başkanı Nail Olpak, DEİK/Türkiye-Kuzey Makedonya İş Konseyi Başkanı Bilal Kara ve BM Kalkınma Programı (UNDP) Avrupa Bölge Bürosu Bölge Müdür Yardımcısı Nick Hartmann ile iki ülkeden 250’den fazla iş insanı katıldı.
İş forumunda, Türkiye ve Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik ve ticari gelişmenin arttırılması hedefiyle oturumlar düzenlendi. Kuzey Makedonya Başbakanı Danışmanı ve Eski Ekonomi İşlerinden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Vladimir Peshevski, Kuzey Makedonya Yatırımcı Haritası sunumunu gerçekleştirdi. İkili İş birliğinde Ticaret, Sanayi, İmalat ve Tedarik Zincirleri Paneli, DEİK Başkanı Nail Olpak moderatörlüğünde, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Ekonomi ve Çalışma Bakanı Besar Durmishi, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Enerji, Madencilik ve Maden Kaynakları Bakanı Sanja Bozinovska ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Dr. Çetin Ali Dönmez’in katılımıyla yapıldı.
Ulaşım Ağlarının Geliştirilmesi Altyapı, Lojistik ve Yatırım Alanlarında İş Birliği paneli ise Kuzey Makedonya Hükümeti Genel Sekreteri Igor Janushev moderatörlüğünde, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Başbakan Yardımcısı ve Ulaştırma Bakanı Aleksandar Nikoloski, Kuzey Makedonya Serbest Ekonomi Bölgeleri CEO’su Dr. Goce Dimovski, TAV Havaalanları CEO’su Serkan Kaptan ve Serbest Ekonomi Bölgeleri Genel Müdürü Emel Emirlioğlu’nun katılımıyla tamamlandı.
‘Ülkemiz Doğu-Batı Ekseninde Orta Koridorun Çok Önemli Ülkelerinden Bir Tanesi’
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, forumdaki konuşmasında koridorların ve altyapının önemine değinerek şu ifadeleri kullandı:
“İki ülke arasındaki tarihi bağlar, söz konusu ve bunu her geçen gün birazcık daha üst seviyeye çıkarıyoruz. Yüksek düzeyli işbirliği konsey mekanizmasında ülkelerimiz arasında önemli gelişmelerin, işbirliklerinin yapıldığının özellikle altını çizmek isterim. Biz her türlü işbirliğini, her türlü ticareti, ancak ulaştırma koridorlarını tesis ederek, alternatifleriyle beraber tesis ederek, bağlantısallığı sağlayarak ve mutlaka dayanıklı altyapıları teşkil ederek yapabiliriz. Ülkemize baktığımız zaman gerçekten Doğu-Batı ekseninde orta koridorun çok önemli ülkelerinden bir tanesi. Etrafımızdaki savaşların, Rusya-Ukrayna savaşı, ondan sonra İran-İsrail ABD savaşı, bu koridorların ne kadar çok alternatiflerinin geliştirilmesi gerektiğinden ve o koridorların da ne kadar sağlam teşkil edilmesi gerektiği noktasında hepimiz için gerçekten çok önemli uyarıları beraberinde getirmiş oluyor” dedi.
‘Son 23 Yılda Ulaştırma Alt Yapısına 355 Milyar Dolarlık Yatırım Gerçekleştirdik’
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin ulaştırma altyapısındaki büyümesini ve uluslararası iş birliklerini şu rakamlarla aktardı:
“Biz Türkiye olarak, son 23 yılda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, ulaştırma alt yapısına 355 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdik. Bu gerçekten çok büyük bir rakam. Bunun 10 yılda 2 trilyon dolarlık bir ülke ekonomisine katkısı olacağını hesaplıyoruz, yılda da 1 milyon 200 bin insanın istihdamına bu vesileyle katkı sağlamış oluyoruz. Bu bahsettiğim süreçte bölünmüş yol uzunluklarımızı, çift platformlu yol uzunluklarımızı 6 bin 101 kilometreden 30 bin kilometrenin üzerine çıkardık. Yine aynı şekilde havalimanı sayımızı 26’dan 58’e çıkardık. Demiryolları noktasında demiryolu ağımızı 11 bin kilometreden 14 bin kilometreye çıkardık. 2028’de bunu 17 bin kilometreye çıkaracağız ve dünyada yüksek hızlı demiryolu işleten ülkelerden bir tanesiyiz. Bu anlamda da Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ile Makedonya Demiryolları ve Makedonya Altyapı Kuruluşu PERI arasında bir iş birliği anlaşmasını Şubat 2026’da imzalamışız. Bu da karşılıklı iş birliğinin gelişmesine ciddi katkı sağlayacaktır. Bugün havayolu noktasında Avrupa’da 3’üncü dünyada 7’inci durumda olduğumuzu özellikle belirtmek isterim. Biz şu anda 133 ülkede 356 noktaya uçabilen bir havayolu operasyonuna, şirketlerine sahibiz. Dünyada neredeyse uçmadığımız yer kalmadı, diyebiliriz. Siz bir ülkenin havalimanını İstanbul’a bağlamışsanız, o ülkeyi bütün dünyaya da açmışsınız demektirö ifadelerini kullandı.
‘Alternatif Koridoru Da Hayata Getirmiş Olacağız’
Teknolojik gelişmeler ve stratejik ulaşım projeleri hakkında bilgi veren Uraloğlu, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Yine teknoloji noktasında 5G teknolojisi ile ülkemizi tanıştırmıştık ve burada çok, hali hazırda 42 milyon 5G kullanan aboneniz olduğunu özellikle belirtmek isterim. Yine uydu, uzay noktasında dünyada 11 ülke arasında bulunuyoruz. Kendi uydumuzu ürettik, uzaya gönderdik. Şimdi yenilerini de üretmeye devam ediyoruz. Teknolojiyi esasında kullanan bir taraftan da üreten ülke olma gayreti içerisindeyiz. Akıllı ulaşım sistemlerini ülkemizde geliştiriyoruz. Ülkemizin genelinde de bunları yaygınlaştırma gayreti içerisinde olacağız. Biraz önceki haritada bahsettim, orta koridorun, en önemli ülkelerinden bir tanesiyiz. Bu noktada da ülkemizdeki orta koridor yatırımlarını büyük ölçekte yaptığımızı söyleyebilirim. Elbette yapmamız gerekenler var. Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan çok çok stratejik bir noktadayız. Dolayısıyla bu geçiş noktalarını her geçen gün birazcık daha arttırıyoruz. İstanbul’daki Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden geçecek yaklaşık 120 kilometrelik demiryolu hattı için Dünya Bankası’nın liderliğindeki, 6 uluslararası kuruluştan 6 milyar 750 milyon dolarlık bir kredi temin ettiğimizi haritada görüyorsunuz. Bunun yapım çalışmalarına bu sene başlayacağımızı özellikle belirtmek isterim. Yine Körfez bölgesinden gelen bir koridor Kalkınma Yolu Koridoru üzerinde çalışıyoruz. Irak’tan gelen şu bahsedilen koridoru biz bugün bitirmiş olsaydık, Hürmüz boğazını bu kadar çok dünyanın gündemine oturtmamış oluruz. Bunu yaptığımızda, bir alternatif koridoru da hayata getirmiş olacağız” dedi.
‘Dost Ve Kardeş Kuzey Makedonya’yla Her Türlü İş Birliğine Hazırız’
Türk mühendislik ve müteahhitlik sektörünün gücünü vurgulayan Uraloğlu, “Türk müteahhit, ve mühendisleri çok hızlı, çok kısa zamanda ve çok kaliteli işler yaptığını özellikle belirtmek isterim. Eğer siz, çözüm ortaklarımız, iş birliği yaptığımız ülkeler, hızlı iş yapmak istiyorlarsa kesinlikle Türk müteahhitleri, Türk mühendisleri, bu noktada kendilerini mahcup etmeyeceklerdir. Dünyadaki 250 büyük Türk firması arasında 50 tane Türk firmasının olduğunu, 8 tane büyük proje ve müşavir firmasının olduğunu da özellikle belirtmek isterim. Biz, dost ve kardeş Kuzey Makedonya’yla her türlü iş birliğine hazırız, her türlü bilgi birikimimizi paylaşmaya hazırız” diye konuştu.
‘Bu Forum İki Ülkenin Özel Sektörleri İçin Önemli Bir Kilometre Taşı Olacak’
Programın kapanış bölümünde söz alan Ticaret Bakanı Ömer Bolat ise iki ülke ilişkilerinin geleceğine dair şu değerlendirmelerde bulundu:
“Harika ilişkilerimiz var. Diplomasi, politik ilişkiler, ekonomik ilişkiler, ticaret, yatırım, yüklenicilik, ulaştırma, energy ve turizm gibi alanlarda, sivil havacılık, her türlü alanda bu yatırım forumu Vladimir Pesevski’nin Türkiye’ye gerçekleştirdiği bir ay önceki ziyarette bu fikir ortaya çıktı. Onun üzerine geliştirildi. İnanıyoruz ki bu forum iki ülkenin özel sektörleri için önemli bir kilometre taşı olacak. Ve birlikte yatırım ve iş kollarında en yüksek fayda üretilecek. Biliyoruz ki Kuzey Makedonya’daki ülkeler arasında ve Türkiye’de Türk yatırımcılar birinci sırada geliyorlar. Doğrudan yabancı yatırım da Makedonya ve yatırımların değeri açısından ikinci sırada. Türk yükleniciler de çok başarılı şekilde projeler, altyapı, enerji ve ulaştırma projeleri alıyorlar ve tamamlıyorlar. Turizmde Makedonya birinci. Balkanlar bölgesinden gelen turistlerde ve Makedonya içinde Türk turistler de yabancı turist sayısında birinci sırada geliyor. Umuyoruz ki gelecek daha da parlak olacak, her iki taraftan. Çok iyi niyetle büyük çabalar var” diye konuştu.
Forum, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın Kuzey Makedonya Başbakanı Prof. Dr. Hristijan Mickoski’ye hediye takdim etmesinin ardından toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
